Nhạc của tui

Toán THPT

Hỗ trợ trực tuyến

  • (Huỳnh Minh Thuận)

Thành viên trực tuyến

1 khách và 0 thành viên

Hãy để lại lời nhắn

Truyện cười

Cảnh đẹp Việt nam

Tính nhanh

Nhac Online

Gốc > Lịch sử Toán Học > Các nhà Toán học >

Blaise PASCAL

Clermond-Ferrand 1623 Paris 1662

 untitled_03

Blaise Pascal sinh tại Clermont Ferrand, miền Auvergne nước Pháp, ngày 19 tháng

6 năm 1623. Cha của Pascal, ông Etienne, trước  kia   một  luật  gia tại thành phố

Paris và vào lúc Pascal chào đời, ông là chánh án tòa Hộ tại Clermont. Khi Pascal

lên 3 tuổi,   mẹ  Antoinnette  Bégan từ  trần,  để  lại  cho  chồng 3 người  con là

Gilberte, Blaise và Jacqueline lúc  đó đều còn quá nhỏ.

Ngay từ khi mới tập nói, Pascal đã tỏ ra là một đứa trẻ có năng khiếu khác thường.

Lớn lên,  Pascal  thường  hỏi  người  lớn  những  câu hỏi  hắc  búa   cậu  cũng  trả  lời được  những  câu  hỏi  thật  khó giải  đáp.  Những  điều  này  làm  cho ông  Etienne  tin tưởng rằng con của ông là  một thiên tài,   vậy ông quyết định lấy cách  giáo dục con. Nguyên tắc của ông là luôn luôn khiến cho đứa trẻ làm các việc khó khăn hơn,tiến bộ hơn.



máy 12_01tính Pascaline 6 số

Vào năm 1631, ông Etienne nhường chức vụ của mình cho người khác rồi dọn nhà 

lên thành phố Paris để chăm sóc sự  học  vấn của con. Ông tự đảm trách  việc  giáo

huấn    vậy, Pascal không có thầy  giáo nào khác  ngoài  người cha thân  yêu tài

ba. Cậu được dạy cách quan sát, suy tưởng và thường học được  những kiến thức

qua các cuộc đàm luận với cha. Khởi đầu, ông Etienne quyết định dạy con tiếng La

Tinh   Hy  Lạp cho đến  năm  12 tuổi,  tuy nhiên  trong  các  thời  giờ  nhàn  rỗi,  ông Etienne cũng kể cho con trai nghe các câu chuyện về Khoa Học nhưng những điề u này không bao giờ làm cho Pascal thỏa  mãn, cậu luôn luôn khao khát những lý lẽ cuối cùng của sự vật.

Vì muốn con chuyên tâm về tiếng La Tinh và Hy Lạp là hai ngôn ngữ rất khó học,

nên ông Etienne đã cất dấu tất cả  những sách  về  Khoa  Học  và Toán  Học. Nhưng

rồi  một  hôm,  khi  bước  vào phòng,  ông  thấy  con trai  đang  loay hoay  dùng phấn

chứng minh trên nền nhà định luật thứ nhất trong 32 định luật của Euclide. Sau khi

nghe  con  thuật  lại  cách  chứng  minh,  ông  Etienne  đã  phải  bỏ  nhà,  chạy  sang  nhà

ông     hàng     xóm     Le     Pailleur      để     "khóc     lên        sung     sướng".

Xưa nay, ông Etienne chưa từng dạy cho con học Toán bao giờ, vả lại định luật của

Euclide đó là  một bài toán rất khó đối với người lớn, không phải dành cho trẻ em

12 tuổi. Pascal đã chứng minh được rằng tổng số các góc trong một tam giác bằng

hai  góc  vuông, đúng  như  Euclide đã từng  phát biểu. Cũng  vì chưa từng  học Hình

Học,  Pascal  đã  gọi  đường  tròn   "cái  tròn"  (un  rond),  đường  thẳng   "cái  thước

kẻ" (une barre). Từ đây, Pascal mới được cha cho phép đọc các cuốn khái luận của

Euclide.  Do trí  thông  minh sẵn  có,  Pascal  đọc  tới  đâu,  hiểu  tới  đó mà  không  cầ n

một ai giảng giải. Cậu còn giải được nhiều bài toán khó. Sự tự tìm hiểu do ý thích

đã  khiến  Pascal  chẳng  bao lâu  trở  thành  một  nhà  toán  học  có hạng.

Thời bấy giờ, ông Etienne thường gặp gỡ nhiều nhân vật danh tiếng về Khoa Học

nên Pascal cũng được tham dự vào các buổi hội thảo, cậu được làm quen với Cha

Mersenne   một  nhà  bác  học  thời  đó,  cũng như  với  những nhà  khoa  học  danh

tiếng  khác,  chẳng  hạn  như  Desargues,  Fermat,  Roberval.  Tại  các  buổi  họp này,

Pascal đã góp ý kiến về các tư tưởng, các lý luận, các lời phê phán những tác phẩm

của  các  nhà  bác  học  đương  thời.  Cậu  cũng  trình  bày  những  điều  do mình khám

phá.

Theo phương pháp Hình Học của Desargues, Pascal đã hoàn thành cuốn "Khảo Sát

về Thiết Diện Côníc" (Traité des sections coniques, 1640) khi chưa tới 16 tuổi. Tác

phẩm này bao gồm các công trình của Apollonius, nhưng đã được Pascal tự tìm ra

và lại chứng minh bằng một phương pháp luận lý vừa đơn giản hơn, vừa tổng quát

hơn. Tác phẩm của Pascal đã khiến rất  nhiều  nhà toán  học tài ba đương thời phải

khâm phục, kể cả Cha Mersenne  và Descartes, và ai cũng đồng ý  rằng cuốn sách

đó xứng đáng là công trình của một bậc thầy chứ không phải là của một thiếu niên

chưa đủ 16 tuổi. Nhiều  người đã  thúc dục Pascal  đưa  in tác phẩm  nhưng do lòng

khiêm tốn, cậu đã từ chối vì vậy ngày ngay người ta chỉ còn lưu giữ được hai cuốn

sách đầu tay của nhà thiên tài toán học Pascal.
Năm  1638, khi chính phủ  Pháp ra  lệnh  giảm  bớt  lợi tức của Tòa Đô Chính  Paris,
một  nhóm  người  đã  đứng  lên  phản  đối  trong  đó có người  cha  của  Pascal.  

vậy ông  Etienne  bị  Thủ     Tướng  Richelieu  cho  người  theo dõi   phải  trốn  về  miền Auvergne. Lúc bấy giờ, Pascal 15 tuổi và cô em gái Jacqueline 13. Giống như anh trai,  Jacqueline  cũng nổi  tiếng là  một  thần  đồng về    thơ  văn.  Khi  lên  11 tuổi,Jacqueline đã sáng tác  được một kịch thơ 5 hồi và tác phẩm thơ này đã được giới văn  nghệ Paris ưa chuộng. Rất  nhiều người   ngay cả Thi  Hào Corneille đều  ưa

thích đọc thơ của Jacqueline.
Nhờ tài năng về Thơ Phú, Jacqueline được phép đóng kịch trước Hồng Y Giáo Chủ

 Richelieu. Vị Thủ Tướng này đã không tiếc lời khen ngợi cô bé và hỏi thăm về gia

cảnh.  Nhân  lúc  này,  Jacqueline  liền  ngâm một  bài  thơ  xin  ân   cho cha   Thủ Tướng đã nhận lời. Ông Etienne nhờ vậy được phép trở lại Paris và lại được cử giữ

 chức vụ Giám Đốc Thuế Vụ miền Rouen. Nhưng trách nhiệm này làm ông Etienne

 mệt mỏi vì sổ sách kế toán quá nhiều. Để giúp đỡ cha, Pascal đã sáng chế ra một

 chiếc  máy tính mà nguyên tắc của nó còn được áp dụng cho các loại máy tính tối

 tân  ngày  nay.  Phát  minh này  đã  làm dang tiếng  của  Pascal  vang  lừng.

 Vào các năm trước, gia đình Pascal tuy ngoan đạo nhưng tôn giáo chưa được coi là

 quan trọng cho tới năm 1646, dòng tu khổ hạnh (Jansenism) của Cơ Đốc Giáo đã

 ảnh  hưởng tới  vùng Pascal   ngụ.  Đây là  nhóm  tôn  giáo chủ   trương  do ông

 Cornelis Jansen, một giáo sư thần học gốc Hòa Lan, sống tại Louvain. Các niềm tin

 của  giáo  phái  này khác  hẳn  với  các  lời  rao giảng  của  các  giáo sĩ  Dòng  Tên  (theJesuites).  Ông  Etienne  Pascal,  do không  ưa  thích tôn  giáo,  nên  đã  mang  gia  đình dọn  lên  thành  phố  Paris.  Tới  khi  ông  Etienne  qua  đời  vào năm  1651,  cô em  gái Jacqueline của Pascal liền vào nhà tu tại Port Royal. Do ảnh hưởng này, Pascal đã để tâm tới tôn giáo cũng như  tới các  vấn đề thần học.

Cũng  vào năm biết tới dòng tu  Khổ  Hạnh, Pascal đã thực  hiện lại các thí  nghiệm

của  Torricelli   phổ  biến các  điều  khám  phá  của  mình trong  tác  phẩm  "Các  thí nghiệm  mới liên quan tới khoảng chân không" (Nouvelles expériences touchant l

vide, 1647). Pascal đã dựa vào thí nghiệm rồi dùng lý luận, đánh đổ các quan niệm

cổ xưa của Aristotle về chân không và ông cũng đưa ra những khám phá mới về áp

suất  không khí.  Pascal đã tìm thấy kết  luận rằng càng  lên cao, áp suất của không

khí  càng  giảm  đi.  Để  kiểm  chứng  điều  này,  Pascal  đã  nhờ người  anh  rể   Florin

Perier lên ngọn núi Puy-de-Dome thực hiện nhiều thí nghiệm cần thiết. Các kết quả

của Perier đã xác nhận lời tiên đoán của Pascal. Do khám phá này của Pascal, các

nhà  khoa  học  đã  chế  tạo  được  các  phong vũ biểu   các  cao độ  kế.

Trong khi nghiên cứu các thí nghiệm của Torricelli, Pascal còn tìm cách tổng quát

hóa những ý niệm về chất lỏng. Ông đã thiết lập nhiều định luật về áp suất của chất

lỏng để rồi  phổ biến qua  tác phẩm  :"Khảo sát sự cân bằng chất  lỏng" (Traité de  l

'équilibre des liqueurs). Cuốn sách này được hoàn thành vào năm 1651 nhưng mãi

tới  năm  1663 mới  được  xuất  bản   căn  cứ vào đó,  nhiều  nhà  khoa  học  đã coi Pascal   một  trong  những  người  sáng  lập ra  môn  Thủy  Động  Học

 (Hydrodynamics).

 Sau khi người cha thân yêu qua đời, Pascal không chuyên tâm nhiều vào việc khảo

cứu khoa học. Ông thường giao du với nhiều người, nhất là Hầu Tước trẻ tuổi De

Roannez   Hiệp Sĩ  De  Mere.  Chính  trong  thời  kỳ   này,  ông  đã  chuyên  đọc  về Epictète  và Montaigne. Do sự đi  lại  với De Mere, Pascal đã lưu tâm  tới  lý thuyết

toán  học  của  cách  đánh  bài.  Ông bắt  đầu  nghiên  cứu  phép tính  Sác  Xuất

(Probability) rồi  vào năm 1654, đã phổ biến các kết quả qua các bức thư  viết cho

Fermat   qua  cuốn "Khảo Sát  về  Tam  Giác  Số  Học"  (Traité  du  triangle

arithmétique).

Cũng  vào năm  1654,  Pascal  tới  Port  Royal  thăm  cô em  gái  Jacqueline  đang  sống

trong tu viện. Cuộc đi thăm này khiến cho Pascal cảm thấy "ghê tởm cực độ các sự

giả  dối của đời  người". Sự bất toại  nguyện càng tăng thêm cho tới khi  "đêm  lửa"

xẩy đến,  làm  thay đổi  hẳn  cuộc  sống  cũ của  Pascal.  Chính vào đêm  23  tháng 11

năm  1654 đó, trong khi đang  khảo cứu  Toán  Học, Pascal cảm thấy như được  đối

thoại cùng Thượng Đế trong hai tiếng đồng hồ. Pascal thấy mình đã nhận lãnh một

chức  vụ  thiêng  liêng,  rồi   quá  xúc  động,  ông  nguyện  hiến  cả đời  mình  cho

Thượng  Đế   quyết  tâm  làm  tỏ đức  tin  nơi  Đấng  Chí  Tôn.

 Vào năm  1655,  Antoine  Arnauld,  nhà  thần học  chính thức  của  Port  Royal  bị  các nhà thần học Sorbone kết án, nhất là về lối tu khổ hạnh (Jansenism) đối với Chúa Cứu  Thế.  Có lẽ  do chính  Arnauld khuyến  dụ,  Pascal  đã  viết  ra  các  bức  thư Provinciales. Lối hành văn cũng như cách tranh luận của Pascal qua tác phẩm này

 đã quyến rũ được dân chúng Paris,  nhất  là trong khoảng thời  gian từ tháng Giêng

năm 1656 tới tháng 4 năm 1657. Khi sống tại Port Royal, Pascal được mời viết cho

nhà trường các bài giảng về Hình Học, có lẽ vì lý do này, Pascal đã viết nên cuố n

"Phương  Pháp chứng minh Hình  Học"  (On  Geometrial  Demonstrations).

Thời còn thơ ấu, thể chất của Pascal rất mỏng manh, nên khi lớn lên, tình trạng sức

khỏe của ông cũng không được khá. Vào năm 1658, Pascal lại bị chứng đau răng

hành hạ và vì muốn tìm quên nỗi đau nhức, Pascal quay ra làm Toán. Ông nghiên

cứu  hình  học  Cycloide,   thứ  hình  học  đang  được  Roberval   các  nhà  toán  học đương  thời  khảo sát.  Pascal  đã  tìm  ra  được  nhiều  tính chất  quan trọng nhưng  vì muốn  chứng  tỏ các  điều  khám  phá  của  mình  có thể  giải  đáp được  nhiều  bài  toán hắc búa, Pascal đề  nghị  một cuộc  thách đố vói các  nhà toán  học. Nhiều  người đã nhận lời trong đó có Wallis và Laouère, nhưng rồi chỉ có Pascal cho ra các kết quả hoàn toàn.

Càng về cuối đời, Pascal càng sống khổ hạnh. Sau khi đứa cháu của ông được cứu

khỏi  tại  Port  Royal   được  mọi  người  coi   một  sự  huyền diệu,  Pascal  chuyên tâm  đọc  sách   kiếm  tài  liệu  để  viết  nên  cuốn  sách  "Biện  hộ  cho Thiên  Chúa Giáo" (Apology for the Christian Religion) mà sau này, tác phẩm đó được phổ biến sau khi ông qua đời dướitên là"Tư Tưởng"     (Pensées).

Tháng  6 năm  1662,  Pascal  đem  nốt  căn  nhà   tặng  cho một  gia  đình  nghèo đang mắc bệnh đậu mùa. Ông dọn tới ở nhờ người chị gái Gilberte. Tại nơi này, Pascal bị ốm nặng và cơn bệnh còn hành hạ ông trong hai tháng. Pascal qua đời vào ngày 19 tháng 8 năm đó, hưởng thọ 39 tuổi.

Năm  1962,  cả nước  Pháp đã  làm  lễ  kỷ  niệm  300 năm  ngày  húy kỵ  của  Blaise 

Pascal, nhà bác học kiêm triết gia kiêm văn sĩ. Để ghi nhớ bậc Vĩ Nhân Khoa Học

này,  người  ta  đã  phát  hành  tem  thư,  tổ  chức  các  buổi  thuyết  trình về  Triết  Học,

Toán Học và Văn Chương. Nhiều phòng triển lãm  đã trưng bày các tác phẩm của

Pascal cùng chiếc  máy tính, phát  minh lừng danh của ông. Qua các bài diễn  văn,

các  Viện   Louis  de  Broglie,  Francois  Mauriac.  đã  ca  ngợi  Blaise  Pascal   một thiên  tài  của  Nhân  Loại,  đã  mang  cả  cuộc  đời  phụng  sự  cho Khoa  Học   Triết Học.


Nhắn tin cho tác giả
Hùynh Minh Thuận @ 17:43 05/10/2009
Số lượt xem: 714
Số lượt thích: 0 người
 
Gửi ý kiến